Ngày 1 tháng 6 – Quốc tế Thiếu nhi sắp đến, nhưng thật đáng buồn khi trẻ em chúng ta vẫn chưa hoàn toàn được sống, được học tập và phát triển trong một môi trường lành mạnh và toàn vẹn. Những ngày cuối tháng 5 này, cộng đồng học sinh sục sôi với vụ bạo lực học đường tại một trường quốc tế nổi tiếng ở thành phố Hồ Chí Minh, một ngôi trường luôn có hình ảnh lung linh với lời hứa hẹn mang đến một môi trường giáo dục văn minh và an toàn. Là nhóm các bạn trẻ 13-16 tuổi đang tìm hiểu về quyền trẻ em, Hoodie Project nhận thấy rằng đã đến lúc nhà trường nên dành sự quan tâm đặc biệt và thực hiện hóa những hành động bảo vệ trẻ em sinh hoạt tại trường. Hãy cùng chúng tớ dõi theo sự việc và đặt cách xử lý của trường quốc tế dưới góc nhìn quyền trẻ em từ ngày bắt đầu nảy sinh sự việc cho đến nay (26/5 – 31/5/2022). 

Ngày 26/5, theo các nguồn tin chính thống, vụ bạo lực học đường giữa các bạn học sinh trường quốc tế diễn ra sau giờ học chính thức. Bắt nguồn từ trêu ghẹo qua lại, sự việc đã trở nên nghiêm trọng khi đôi bên có lời không hay với nhau. Sau đó, thầy phụ trách đưa các bạn về kiểm tra y tế. Trường chưa nhận đủ thông tin nên chưa kịp thời xử lý và mọi chuyện trở nên gián đoạn khi phụ huynh can thiệp. Tuy nhiên, theo phía phụ huynh của các nạn nhân, vụ xô xát đã manh nha từ trước 26/5, cụ thể là hai bên xích mích với nhau xung quanh chiếc ghế ngồi trong chuyến đi dã ngoại. Điều này dẫn đến hậu quả là bốn bạn học sinh bị xây xát chân tay, mặt mũi bởi chính bạn khơi mào trong chuyện chiếc ghế trên. Phía nhà trường và phía phụ huynh vẫn có nhiều bất đồng trong lời thuật lại, nên chúng tớ sẽ cập nhật sau khi có kết luận chính thức.

Theo quyền được bảo vệ sức khỏe của trẻ em, “sức khỏe là trạng thái khỏe mạnh về thể chất, tinh thần và xã hội và không chỉ có nghĩa là không ốm đau hoặc bệnh tật” (Humanium). Khi vụ bạo lực học đường đáng tiếc diễn ra, nhà trường đã thất bại trong việc đảm bảo sức khỏe về mặt thể chất và tinh thần của học sinh. Điều đáng chú ý là chúng tớ không tìm được thông tin nào về việc các nạn nhân đã xác nhận ổn định tâm lý hay chưa, hay nhà trường đã có nỗ lực gì để xoa dịu và bù đắp tổn hại tinh thần và thể chất cho các bạn. Trong khi đó, theo những ý niệm về quyền trẻ em, “Quyền trẻ em xem xét tính cách dễ bị tổn thương của trẻ: bao hàm sự cần thiết phải bảo vệ trẻ em. Điều này có nghĩa là hỗ trợ đặc biệt cho trẻ và bảo vệ trẻ phù hợp với độ tuổi và mức độ trưởng thành của trẻ” (Humanium). Hơn nữa, nhà trường có ban xử lý bạo lực học đường, nhưng từ ngày 26/5 vẫn chưa rõ đại diện của ban này là ai, đã thực hiện hành động gì, và có kế hoạch tương lai gì để đảm bảo quyền được bảo vệ toàn vẹn sức khỏe và tinh thần cho trẻ em

Ngày 28/5, nhà trường gửi thư trên Facebook International School Ho Chi Minh City (official) như sau:

Ảnh: International School Ho Chi Minh City (Official)

“Hệ thống trường cam kết bảo vệ an toàn và hạnh phúc cho trẻ em, phụ huynh, giảng viên và nhân viên của nhà trường. Nhà trường khẳng định là có chuyên môn trong việc giải quyết các tình huống khó khăn giữa học sinh và cách giải pháp của nhà trường thiên về tích cực và phục hồi. Trường giải quyết theo cách riêng tư để bảo vệ các em. Nhà trường sẽ tiếp tục hỗ trợ các em bằng cách tuân theo các giá trị, chính sách và thông lệ của trường…”

Tương tự, Ngày 29/5: Nhà trường khẳng định “cam kết sẽ theo dõi sâu sát hơn nữa đối với học sinh, kể cả mặt học tập và tâm lý lứa tuổi. Nhà trường sẽ phối hợp chặt chẽ hơn với phụ huynh để tìm ra giải pháp thỏa đáng, giúp các em giải tỏa căng thẳng, ổn định học tập” (Người Lao Động).

Hoodie Project chúng tớ nhận thấy nhà trường vẫn chưa có hành động hay kế hoạch cụ thể về việc giữ an toàn về tinh thần và thể chất trong tương lai cho các bạn học sinh. Nói cách khác, bên cạnh lời cam kết của nhà trường sẽ sâu sát với học sinh, chúng tớ kỳ vọng nhà trường nên cân nhắc xem xét các điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các bạn học sinh để các bạn được hưởng lợi từ một nền giáo dục chất lượng và được sinh hoạt và học tập trong một môi trường lành mạnh như trong quyền được sống (Humanium) của trẻ em đã nêu. Cụ thể, nhà trường nên cải thiện môi trường giáo dục, thay đổi cách đối xử với học sinh, tăng cường tương tác trực tiếp với học sinh, tạo cơ hội để học sinh được lắng nghe và tin tưởng vào năng lực giải quyết khó khăn (ví dụ bạo lực học đường) của nhà trường.

Từ ngày 30/5 – 31/5, nhà trường vẫn chưa có thêm phản hồi mới nào cũng như kết luận về sự việc đã được giải quyết ổn thỏa. Tuy nhiên, phía phụ huynh nạn nhân đã có những hành động quyết liệt – rút học bạ và yêu cầu nhà trường hoàn học phí.

Về trường hợp bạn học sinh có hành vi bạo lực học đường, dù sao bạn ấy vẫn là trẻ em do vẫn dưới 18 tuổi, nên bạn ấy vẫn nhận được sự chiếu cố về mặt tư pháp để tránh phải đối mặt với sự phán xét quá tàn nhẫn hoặc không phù hợp với lứa tuổi theo quyền định danh của trẻ em (Humanium). Quyền định danh cung cấp sự bảo hộ về tư pháp cho trẻ em, nên nhà trường cần có biện pháp bảo vệ danh dự cho bạn đó. Thế nhưng, nhà trường đã không giải quyết ổn thỏa mâu thuẫn giữa bên hành hung và bên nạn nhân, dẫn đến thông tin cá nhân và gia đình của bạn đó bị công khai khắp mạng xã hội. Rõ ràng ở đây, nhà trường vẫn chưa thực hiện tốt trách nhiệm bảo vệ trẻ em. 

Kết luận lại, Hoodie Project chúng tớ chưa thỏa mãn với cách xử lý bạo lực học đường của người lớn, đặc biệt là nhà trường với các vấn đề liên quan đến trẻ em. Dù kết quả của vụ bạo lực học đường này như thế nào, công lý thuộc về ai, chúng tớ mong không chỉ nhà trường, mà các đơn vị liên quan đến trẻ em hãy để tâm hơn và tạo cơ hội cho trẻ em chúng ta được cất lên tiếng nói, được lắng nghe, được tôn trọng các quyền thiết yếu, và nhất là được tham gia vào những sự việc liên quan đến mình. 

Tham khảo và tổng hợp: Hoodie Project